როდის დგება ოპერაციის დრო: ნიშნები, რომლებზეც ღირს ფიქრი

ოპერაციის დრო მაშინ დგება, როცა ტკივილი ყოველდღიურ ცხოვრებას ცვლის, ღამის ძილს ერევა და კონსერვატიულმა მკურნალობამ თავისი შესაძლებლობები ამოწურა. სწორედ ეს სამი პირობა და არა კალენდარი პასუხობს კითხვას, როდის დგება ოპერაციის დრო. გადამწყვეტი ფაქტორი რენტგენის სტადია არ არის, არამედ ის, რამდენად შეზღუდულია ადამიანი. ქირურგიულ ჩარევას მკურნალობის უკიდურეს ფორმად ვუყურებ და კონსულტაციის მიზანი ოპერაციაზე დაყოლიება არ არის.

რა განსაზღვრავს ოპერაციის დროს

ოპერაციის დროს განსაზღვრავს ცხოვრების ხარისხი და არა სურათი. კონსულტაციაზე სამ რამეს ვაფასებ ერთად: ტკივილს, ფუნქციას და იმას, რა შედეგი მოიტანა ოპერაციის გარეშე მკურნალობამ.

რას ვაფასებთ	კონკრეტული კითხვა	რას ნიშნავს
ტკივილი	გაღვიძებთ თუ არა ღამით	მოსვენებული ტკივილი პროცესის წინსვლაზე მიუთითებს
ფუნქცია	რამდენ ხანს დადიხართ შეჩერების გარეშე	დისტანციის შემცირება შეზღუდვის პირდაპირი საზომია
დამოუკიდებლობა	ჩაიცვამთ თუ არა წინდას დახმარების გარეშე	სახსრის მოძრაობის მოცულობის ობიექტური ნიშანი
მკურნალობის შედეგი	რა შეიცვალა ბოლო თვეებში	აჩვენებს, აქვს თუ არა კონსერვატიულ გზას რესურსი
მედიკამენტები	რამდენად ხშირად გჭირდებათ ტკივილგამაყუჩებელი	მუდმივი საჭიროება მნიშვნელოვანი სიგნალია

ხუთივე კითხვა ერთად უფრო მეტს ამბობს, ვიდრე ნებისმიერი სურათი. სწორედ ამიტომ ვთხოვ პაციენტს, კონკრეტული მაგალითებით მიპასუხოს და არა ზოგადად.

რომელი ნიშნები მიუთითებს, რომ დრო დგება

დროის მოახლოებაზე მიუთითებს ის ცვლილებები, რომლებიც ცხოვრების წესს უკვე ცვლის და არა უბრალოდ უსიამოვნებას იწვევს.

• ღამის ტკივილი. ტკივილი, რომელიც ღამით აღვიძებთ ან დაძინებას გიშლით, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნიშანია.
• ტკივილი მოსვენებულ მდგომარეობაში. როცა ტკივილი დატვირთვის გარეშეც არსებობს, ეს იმას ნიშნავს, რომ სახსარი მუდმივ გაღიზიანებაშია.
• სიარულის დისტანციის მკვეთრი შემცირება. როცა ის მანძილი, რომელსაც წელიწადნახევრის წინ თავისუფლად გადიოდით, დღეს შეუძლებელია.
• მუდმივი კოჭლობა. სიარულის მანერის შეცვლა სხეულის სხვა ნაწილებზეც აისახება, პირველ რიგში წელსა და მეორე ფეხზე.
• დამოუკიდებლობის დაკარგვა. წინდის ჩაცმა, ფრჩხილების მოჭრა, აბაზანაში შესვლა: როცა ეს დახმარებას საჭიროებს.
• ტკივილგამაყუჩებლების მუდმივი საჭიროება. როცა მედიკამენტის გარეშე დღე აღარ გადის.
• უარი ჩვეულ საქმიანობაზე. როცა ადამიანი წყვეტს გასეირნებას, მოგზაურობას ან სამსახურის ჩვეულ რეჟიმს.

ერთი ნიშანი გადაწყვეტილებას არ ნიშნავს. მნიშვნელოვანია მათი დაგროვება და ის, რომ ისინი თვეების განმავლობაში მდგრადად რჩება.

ცალკე აღსანიშნავია ის, რასაც პაციენტები ხშირად არ ამბობენ: ცხოვრების წესის ჩუმი შევიწროება. ადამიანი წყვეტს იმ საქმეს, რომელიც უყვარდა, აღარ დადის სტუმრად, სადაც კიბეა, გეგმავს დღეს ისე, რომ ნაკლები იაროს. ეს ცვლილება ტკივილზე ჩივილში არ ჩანს, მაგრამ სწორედ ის აჩვენებს, რამდენად შეიცვალა ცხოვრება.

კონსულტაციაზე ამიტომ ვთხოვ პაციენტს, თან მოიყვანოს ოჯახის წევრი. გვერდიდან შეხედვა ხშირად უფრო ზუსტია: ადამიანი თვითონ თანდათან ეგუება შეზღუდვას და მას ნორმად აღიქვამს.

რატომ არ არის რენტგენი გადამწყვეტი

რენტგენი აჩვენებს, რა მოხდა ძვალში, მაგრამ არ აჩვენებს, როგორ ცხოვრობს ადამიანი. ტკივილს ხრტილი არ წარმოქმნის, რადგან მას ნერვული დაბოლოებები არ აქვს: ტკივილი კაფსულიდან, ძვლის ზედაპირიდან და სახსრის გარსიდან მოდის.

პრაქტიკაში ორივე ვარიანტს ვხვდები. ერთ პაციენტს სურათზე მძიმე ცვლილება აქვს და შედარებით კარგად დადის, მეორეს კი უფრო მსუბუქი სურათი და ძლიერი ტკივილი. ორივე შემთხვევა ნორმალურია და ორივე მოითხოვს ინდივიდუალურ მიდგომას.

სურათი მაინც აუცილებელია, მაგრამ სხვა ამოცანით: ის ადასტურებს დიაგნოზს, გამორიცხავს სხვა მდგომარეობებს და ოპერაციის დაგეგმვისთვის საჭირო ინფორმაციას იძლევა. სტადიების მნიშვნელობა ცალკე ტექსტშია ახსნილი: ართროზის სტადიები რენტგენზე.

რას ნიშნავს, რომ კონსერვატიულმა მკურნალობამ შესაძლებლობები ამოწურა

კონსერვატიული მკურნალობის ამოწურვა ნიშნავს, რომ ოპერაციის გარეშე მკურნალობის საფეხურები რეალურად და თანმიმდევრულად იყო ნაცადი, და არა ნაწილობრივ.

სრული ნაცადობა გულისხმობს:

1. წონის კონტროლი. სხეულის ჭარბი წონა სახსარზე დატვირთვას პირდაპირ ზრდის.
2. დატვირთვის სწორი განაწილება. ჩვევების შეცვლა, საჭიროების შემთხვევაში ხელჯოხის გამოყენება მოპირდაპირე ხელში.
3. ფიზიოთერაპია და სავარჯიშოები. რეგულარულად და საკმარისი ხნით, და არა რამდენიმე კვირით.
4. მედიკამენტური მკურნალობა ექიმის დანიშნულებით. ტკივილისა და ანთების კონტროლი.
5. საჭიროების შემთხვევაში, ინექციური თერაპია. მისი რეალური შესაძლებლობებით და არა მოლოდინით, რომ ის ხრტილს აღადგენს.

თითოეული საფეხურის შეფასებას დრო სჭირდება. მიღწეული შედეგი საშუალოდ ხუთი თვე უნდა შენარჩუნდეს, სანამ დასკვნას გამოვიტანთ. მკურნალობის სრული ლოგიკა აღწერილია მკურნალობის გვერდზე.

მნიშვნელოვანი დათქმა: კონსერვატიული მკურნალობა ხრტილს არ აღადგენს. მისი ამოცანაა ტკივილის კონტროლი, ფუნქციის შენარჩუნება და დროის მოგება. ეს რეალური და ღირებული ამოცანაა, მაგრამ სხვა, ვიდრე განკურნება.

გავრცელებული სცენარი ასეთია: პაციენტმა სცადა რამდენიმე მეთოდი, თითოეული მოკლე ხნით, სისტემის გარეშე, და ახლა ამბობს, რომ „ყველაფერი ვცადე“. სინამდვილეში სრული პროგრამა არ ყოფილა ნაცადი. სწორედ ამიტომ ვთხოვ პაციენტს, დაწეროს, რა და რამდენ ხანს აკეთა და რა შედეგი მიიღო: ეს ჩანაწერი გადაწყვეტილებას ბევრად უფრო მყარს ხდის.

არის თუ არა სიტუაცია, როცა ლოდინი საზიანოა

ლოდინს ფასი აქვს და ეს ფასი დროსთან ერთად იზრდება. ხანგრძლივი კოჭლობა და დატვირთვის თავიდან არიდება ბარძაყისა და დუნდულოს კუნთებს ასუსტებს, სუსტი კუნთი კი გამოჯანმრთელების უფრო ცუდი საწყისი წერტილია.

მეორე შედეგი სახსრის გაშლის უნარის დაკარგვაა. სახსარი, რომელიც წლების განმავლობაში მოხრილ მდგომარეობაშია, კარგავს გაშლის შესაძლებლობას და ეს შეზღუდვა ოპერაციის შემდეგ უფრო ნელა ბრუნდება.

მესამე შედეგი სხეულის დანარჩენ ნაწილს ეხება. შეცვლილი სიარულის მანერა დატვირთვას წელზე, მეორე სახსარსა და მუხლებზე გადაიტანს, რაც ახალ ჩივილებს ქმნის.

მეოთხე შედეგი ოპერაციის ტექნიკურ მხარეს ეხება. ძლიერ დეფორმირებული სახსარი, შემოკლებული ფეხი და შეკუმშული რბილი ქსოვილები ოპერაციას უფრო რთულს ხდის და გამოჯანმრთელებას ახანგრძლივებს. ეს არ ნიშნავს, რომ ასეთი შემთხვევა უიმედოა, მაგრამ ნიშნავს, რომ გზა უფრო გრძელია.

ცალკე გასათვალისწინებელია ბარძაყის თავის ასეპტიურ ნეკროზზე, ანუ ძვლის უჯრედების დაღუპვაზე სისხლმომარაგების დარღვევის გამო. ამ მდგომარეობაში დროის ფაქტორი განსხვავებულია: სანამ ბარძაყის თავი ფორმას ინარჩუნებს, სახსრის შენარჩუნების შანსი არსებობს, ფორმის დაკარგვის შემდეგ კი ეს შანსი მცირდება. ასეთი დიაგნოზი გადადებას არ ითმენს.

ყოველივე ეს ოპერაციის დაჩქარების არგუმენტი არ არის. სწორი ფორმულირება ასეთია: ლოდინი გამართლებულია მაშინ, როცა ის რაღაცას აძლევს პაციენტს, და აღარ არის გამართლებული მაშინ, როცა ის მხოლოდ დანაკარგს აგროვებს.

ვინ იღებს გადაწყვეტილებას

გადაწყვეტილებას პაციენტი იღებს, ექიმის მიერ მიწოდებული სრული ინფორმაციის საფუძველზე. ექიმის ამოცანაა ახსნას, რა ხდება სახსარში, რა ვარიანტები არსებობს, რას ელოდება თითოეულისგან და რა რისკები ახლავს მათ.

კონსულტაციაზე პირდაპირ ვამბობ, როცა ვთვლი, რომ ოპერაცია ჯერ ნაადრევია. ასეთი შემთხვევა იშვიათი არ არის და პაციენტი კონსულტაციიდან სავარჯიშოების გეგმით და ხელახლა შემოწმების ვადით მიდის, და არა ოპერაციის თარიღით.

საპირისპირო სიტუაციაც არსებობს: როცა პაციენტს ეშინია და ლოდინს აგრძელებს, მიუხედავად იმისა, რომ ცხოვრების ხარისხი უკვე მნიშვნელოვნად დაქვეითებულია. ასეთ დროს ჩემი საქმეა, გულახდილად ვთქვა, რას ვხედავ, და ვაჩვენო, რას ნიშნავს კიდევ ერთი წლის ლოდინი კონკრეტულად მის შემთხვევაში.

გადაწყვეტილების ნაწილია მეორე აზრის მოსმენაც. თუ ეჭვი გაქვთ ან სურათი გაუგებარია, სხვა ექიმთან კონსულტაცია სრულიად ნორმალური ნაბიჯია და მას ყოველთვის მივესალმები. ეს გადაწყვეტილება თქვენია და მისი მომწიფება დროს იმსახურებს.

მეთოდის შესახებ გადაწყვეტილება ცალკე საკითხია. წინა მიდგომა, ბიკინის განაკვეთით, ერთ-ერთი ვარიანტია და მას თავისი ჩვენებები და შეზღუდვები აქვს. მიდგომის არჩევა ხდება მას შემდეგ, რაც თავად ოპერაციის საკითხი გადაწყდება, და არა მანამდე.

რა კითხვები დაუსვათ საკუთარ თავს

გადაწყვეტილების მომწიფებას დრო სჭირდება. ქვემოთ მოცემული კითხვები კონსულტაციისთვის მოსამზადებლად გამოდგება.

1. რას ვერ ვაკეთებ დღეს იმისგან, რასაც ერთი წლის წინ ვაკეთებდი? კონკრეტული მაგალითებით.
2. რამდენად ხშირად მჭირდება ტკივილგამაყუჩებელი? კვირაში რამდენჯერ.
3. მაღვიძებს თუ არა ტკივილი ღამით? კვირაში რამდენ ღამეს.
4. რამდენ ხანს დავდივარ შეჩერების გარეშე? წუთებში ან მანძილში.
5. რა ვცადე და რა შედეგი მივიღე? თითოეული მეთოდი და მისი ხანგრძლივობა.

ამ კითხვებზე პასუხები კონსულტაციას გაცილებით უფრო კონკრეტულს ხდის. გამოჯანმრთელების ეტაპები და ვადები, რომლებიც გადაწყვეტილების ნაწილია, ცალკე აღწერილია გამოჯანმრთელების გვერდზე.

სასარგებლოა კიდევ ერთი, ცოტა სხვაგვარი კითხვა: რას გააკეთებდით, ტკივილი რომ არ გქონდეთ. პასუხი ხშირად აჩვენებს, რამდენად შეიცვალა ცხოვრება. ერთი ადამიანისთვის ეს შვილიშვილთან თამაშია, მეორისთვის სამსახურში სრული დღე, მესამისთვის უბრალოდ ღამის ძილი. სწორედ ეს კონკრეტული სურათი, და არა ზოგადი „ცხოვრების ხარისხი“, ხდის გადაწყვეტილებას გასაგებს.

ღირს დროის ფაქტორის დათვლაც. ოპერაცია ერთი დღე არ არის: მას წინ უსწრებს მომზადება და მოსდევს გამოჯანმრთელების პერიოდი, რომლის დაგეგმვაც სამსახურთან და ოჯახთან ერთად ხდება. ამიტომ, როცა გადაწყვეტილება მომწიფდა, თარიღის შერჩევა ცალკე, პრაქტიკული საკითხია და მას წინასწარ ვგეგმავთ.

რა უნდა გახსოვდეთ

• ოპერაციის დროს ცხოვრების ხარისხი განსაზღვრავს და არა რენტგენის სტადია.
• ღამის ტკივილი და დამოუკიდებლობის დაკარგვა ყველაზე მნიშვნელოვანი ნიშნებია.
• კონსერვატიული მკურნალობა სრულად უნდა იყოს ნაცადი, თანმიმდევრულად და საკმარისი ხნით.
• ხანგრძლივი ლოდინი კუნთებს ასუსტებს და გამოჯანმრთელებას ართულებს.
• ბარძაყის თავის ასეპტიური ნეკროზი ცალკე შემთხვევაა და გადადებას არ ითმენს.

გადაწყვეტილება არც ერთ ვიზიტზე მიიღება და არც უნდა მიიღებოდეს. კონსულტაციაზე ერთად შევაფასებთ, სად ხართ ამ გზაზე და რა არის შემდეგი ნაბიჯი: ჩაწერა კონსულტაციაზე.