ორთოპედ-ტრავმატოლოგის კონსულტაცია: რა ჩივილზე მივიდე

ორთოპედ-ტრავმატოლოგი არის ექიმი, რომელიც ძვლების, სახსრების, კუნთებისა და მყესების დაავადებებსა და დაზიანებებს მკურნალობს. მასთან მისვლა ღირს, როცა სახსარი ან ძვალი გტკივათ, მოძრაობა შეიზღუდა, სიარულის მანერა შეიცვალა, ან ტრავმის შემდეგ ჩივილი არ გადის. მკურნალობის უმეტესი ნაწილი ოპერაციის გარეშე ხდება.

რომელ ჩივილებზე მიდიან ორთოპედ-ტრავმატოლოგთან

ყველაზე ხშირი მიზეზი ტკივილია, რომელიც თავისით არ გადის. ეს შეიძლება იყოს:

• სახსრის ტკივილი: მხარი, იდაყვი, მაჯა, მენჯ-ბარძაყის სახსარი, მუხლი, ტერფი;
• ზურგისა და წელის ტკივილი, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ფეხში ვრცელდება;
• მოძრაობის შეზღუდვა და დილის შებოჭილობა, როცა სახსარი დილით ძნელად იწყებს მუშაობას;
• შეშუპება ან სახსრის ფორმის ცვლილება;
• ტრავმის შედეგები: მოტეხილობის შემდგომი მდგომარეობა, მყესის დაზიანება, გამეორებადი ამოვარდნილობა;
• სიარულის მანერის ცვლილება ან კოჭლობა, რომელიც თვითონ ვერ აიხსნება.

ტკივილს ხშირად ისე ვეჩვევით, რომ ექიმთან მისვლა აღარ გვახსენდება. ზოგადი ორიენტირი მარტივია: თუ ტკივილი ან შებოჭილობა ერთ კვირაზე მეტ ხანს გრძელდება და თავისით არ იკლებს, ეს უკვე საკმარისი მიზეზია ექიმთან მისასვლელად.

ცალკე კატეგორიაა ტრავმის შემდგომი პერიოდი. მოტეხილობა შეხორცდა, თაბაშირი მოიხსნა, მაგრამ სახსარი ბოლომდე არ იხრება, კუნთი დასუსტებულია ან დატვირთვისას ტკივილი ბრუნდება. ეს ჩვეულებრივი მდგომარეობაა და სწორედ აქ იწყება ის სამუშაო, რომელიც აღდგენას განსაზღვრავს. დაზიანებული კიდურის ფუნქცია თავისით სრულად იშვიათად ბრუნდება: მას მიზანმიმართული ვარჯიში და დატვირთვის სწორი გრაფიკი სჭირდება.

მესამე ხშირი მიზეზი მეორე აზრია. უკვე გაქვთ დიაგნოზი ან შემოთავაზებული მკურნალობის გეგმა და გინდათ, სხვა ექიმმაც შეხედოს. ეს ნორმალური და გონივრული ნაბიჯია, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ოპერაციაზეა საუბარი. ამ თემაზე ცალკე დავწერე: მეორე აზრი.

ცალკე აღსანიშნავია გადაცემული ტკივილი, ანუ ტკივილი, რომელიც მისი წყაროსგან მოშორებით იგრძნობა. კლასიკური მაგალითია მუხლის ტკივილი, რომლის რეალური მიზეზიც მენჯ-ბარძაყის სახსარშია. სწორედ ამიტომ გასინჯვა მხოლოდ იმ ადგილით არ შემოიფარგლება, სადაც გტკივათ. ამ თემაზეც ცალკე დავწერე: მუხლი მტკივა, პრობლემა კი მენჯ-ბარძაყის სახსარშია.

რატომ არ ღირს ლოდინი

ტკივილთან შეგუება ადამიანს კარგად გამოსდის. ამის ფასი კი ის არის, რომ პრობლემა, რომელიც ადრეულ ეტაპზე მარტივად იმართებოდა, თანდათან რთულდება.

ხდება დაახლოებით შემდეგი. ტკივილის თავიდან ასაცილებლად სხეული მოძრაობას იცვლის: ნაბიჯი მოკლდება, წონა მეორე ფეხზე გადადის, სიარულის მანერა ირღვევა. შედეგად იტვირთება ის, რაც ამისთვის არ არის გათვლილი: მეორე ფეხი, წელი, ზურგი. ხშირად სწორედ მეორადი ჩივილი ხდება ექიმთან მისვლის მიზეზი, თუმცა პირველადი პრობლემა წლებია არსებობს.

ამას ემატება კუნთების დასუსტება. სახსარს კუნთი იცავს და როცა აქტივობა მცირდება, ეს დაცვაც სუსტდება. მკურნალობა, რომელიც ვარჯიშს ეყრდნობა, უფრო ძნელი ხდება, რადგან საწყისი წერტილიც დაბალია.

მესამე ფაქტორი ძილია. ღამის ტკივილი, რომელიც ხშირად უფრო გვიან ჩნდება, ძილს ამოკლებს და აღდგენას აფერხებს. ამაზე ცალკე სტატია მაქვს: ღამის ტკივილი.

არც მეორე უკიდურესობაა სწორი. ექიმთან მისვლა ოპერაციას არ ნიშნავს და კონსულტაცია გადაწყვეტილებას არ გავალდებულებთ. უმეტეს შემთხვევაში შედეგი სწორედ ის გეგმაა, რომელიც ოპერაციას გამორიცხავს ან დროში სცილებს.

რას მოიცავს კონსულტაცია

კონსულტაცია ოთხი ნაბიჯია და ის ყველა პაციენტისთვის ერთნაირად იწყება, ჩივილის მიუხედავად.

პირველი: მოსმენა. როდის დაიწყო, რა ამძაფრებს, რა ამსუბუქებს, როგორ იცვლება დღის განმავლობაში, რაში გიშლით ხელს ყოველდღიურ ცხოვრებაში. ეს ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილია. გამოკვლევა კითხვაზე პასუხს იძლევა, მაგრამ კითხვა ამ საუბარში იბადება.

მეორე: გასინჯვა. მოძრაობის მოცულობა, ტკივილის ზუსტი ადგილი, კუნთების მდგომარეობა, სიარულის მანერა. ბევრი დიაგნოზი სწორედ აქ ირკვევა, სურათამდე.

მესამე: გამოკვლევა, თუ საჭიროა. ყველაზე ხშირად რენტგენი. ზოგჯერ MRI, ექოსკოპია ან კომპიუტერული ტომოგრაფია, იმის მიხედვით, რა უნდა დავინახოთ. რენტგენი ძვალს და სასახსრე ნაპრალს აჩვენებს, MRI რბილ ქსოვილს, ექოსკოპია კი სითხესა და ზედაპირთან მდებარე მყესებს. რომელი როდის გამოგადგებათ, ცალკე სტატიაშია: რენტგენი თუ MRI.

მეოთხე: მკურნალობის გეგმა. კონკრეტული, ვადებით და გასაგები ენით. რა გააკეთოთ ახლა, რა შეიცვლება რამდენიმე კვირაში და როდის უნდა შევხვდეთ ხელახლა.

თუ უკვე გაქვთ სურათები ან ამონაწერები, წამოიღეთ, მათ შორის ძველიც: ძველი სურათი ახალზე არანაკლებ ღირებულია, რადგან ცვლილების სიჩქარეს აჩვენებს. სრული სია აქ არის: რა წამოვიღო კონსულტაციაზე.

რა ხდება კონსულტაციის შემდეგ

გეგმა ქაღალდზე დარჩენილი რჩევა არ უნდა იყოს. ამიტომ კონსულტაციის ბოლოს სამ კითხვაზე უნდა გქონდეთ პასუხი: რა გააკეთოთ ახლა, რას უნდა დააკვირდეთ და როდის შევხვდებით ხელახლა.

განმეორებითი ვიზიტის დრო ჩივილზეა დამოკიდებული. ზოგ შემთხვევაში ეს რამდენიმე კვირაა, როცა მკურნალობის პასუხი სწრაფად ჩანს; ზოგჯერ რამდენიმე თვე, როცა შედეგს ვარჯიში განსაზღვრავს. მნიშვნელოვანია, რომ თარიღი წინასწარ იყოს ცნობილი.

ცალკე შევთანხმდებით იმაზეც, რა ნიშნებზე უნდა დამიკავშირდეთ დათქმულ ვადაზე ადრე. ეს ჩვეულებრივ ტკივილის უეცარი გაძლიერება, შეშუპება ან ახალი ჩივილია, რომელიც ადრე არ იყო.

რა არის კონსერვატიული მკურნალობა

კონსერვატიული მკურნალობა არის მკურნალობა ოპერაციის გარეშე. სწორედ ის არის ორთოპედ-ტრავმატოლოგის ყოველდღიური სამუშაოს ძირითადი ნაწილი და პაციენტების დიდ ნაწილს მეტი არაფერი სჭირდება.

მას რამდენიმე ნაწილი აქვს:

რა	რას აკეთებს
დატვირთვის გადანაწილება	ამცირებს იმ მოძრაობებს, რომლებიც ტკივილს იწვევს, და ინარჩუნებს დანარჩენ აქტივობას
ფიზიოთერაპია და სავარჯიშოები	აძლიერებს კუნთებს, რომლებიც სახსარს იცავს, და აუმჯობესებს მოძრაობის მოცულობას
წონის კონტროლი	ამცირებს მექანიკურ დატვირთვას დამჭერ სახსრებზე
მედიკამენტური მკურნალობა	აკონტროლებს ტკივილსა და ანთებას მკურნალობის აქტიურ ეტაპზე
ინექციური თერაპია	ცალკეულ შემთხვევებში ამცირებს ტკივილს და დროს იძლევა ვარჯიშისთვის

მნიშვნელოვანია რეალური მოლოდინი. კონსერვატიული მკურნალობა ტკივილს აკონტროლებს და ფუნქციას ინარჩუნებს, მაგრამ უკვე განლეულ ხრტილს უკან არ აბრუნებს. შედეგს დრო სჭირდება: მენჯ-ბარძაყის სახსრის ართროზის შემთხვევაში გეგმის შეფასება საშუალოდ ხუთ თვეში ხდება. დეტალურად: კონსერვატიული მკურნალობა.

სად გადის ზღვარი და როდის გჭირდებათ სხვა სპეციალისტი

აქ პირდაპირი ვიქნები, რადგან ეს კითხვა ხშირად ისმის.

კონსერვატიულად ნებისმიერი სახსრის პაციენტს ვიღებ. მხარი, იდაყვი, მუხლი, მენჯი, ტერფი: ეს ორთოპედია-ტრავმატოლოგიის სფეროა და კონსულტაცია, გასინჯვა, გამოკვლევის დანიშვნა და კონსერვატიული მკურნალობა ჩემი ყოველდღიური სამუშაოა.

ქირურგიული ჩარევები ფოკუსირებულია მენჯ-ბარძაყის სახსარზე. ეს შეგნებული არჩევანია: ბოლო წლებია ჩემი პრაქტიკა ერთ სახსარზეა ფოკუსირებული და ვფიქრობ, რომ ერთ სფეროში ღრმად ჩასვლა პაციენტს უფრო მეტს აძლევს, ვიდრე ყველაფრის კეთება.

ოპერაციას სჯობს ის აკეთებდეს, ვინც მას ყოველდღიურად აკეთებს. ამიტომ, სადაც ქირურგიული ჩარევა სხვა სფეროს ეხება, პაციენტს იმ მიმართულების სპეციალისტთან ვამისამართებ.

ქირურგიულ ჩარევას ზოგადად მკურნალობის უკიდურეს ფორმად ვუყურებ. თუ კონსულტაციიდან იმ დასკვნით მიდიხართ, რომ ოპერაცია ჯერ არ გჭირდებათ, ეს ჩემთვის წარმატებული შედეგია.

რატომ ვარ მენჯ-ბარძაყის სახსარზე ფოკუსირებული

მენჯ-ბარძაყის სახსრის ენდოპროთეზირება ის ოპერაციაა, რომელსაც წინა მიდგომით, ბიკინის განაკვეთით ვასრულებ. ამ მეთოდის სწავლას ბოლო წლების დიდი ნაწილი დავუთმე: ფელოუშიფები აშშ-ში, ვიზიტები ევროპის წამყვან კლინიკებში, კადავერ კურსები და სადოქტორო კვლევა, რომელიც სწორედ მიდგომების შედარებით ანალიზს ეხება.

ეს არ არის სერტიფიკატების შეგროვება. მეთოდი, რომელიც კუნთებს არ ჭრის, დეტალებზეა დამოკიდებული და ეს დეტალები მხოლოდ იმ ქირურგთან სწავლით მოიპოვება, ვინც მათ ყოველდღე იყენებს. თუ გაინტერესებთ, სად და ვისთან ვსწავლობდი, გვერდზე ჩემ შესახებ ჩანაწერებს რეალური ფოტოები ახლავს თვით ღონისძიებებიდან.

როდის არ უნდა დაელოდოთ

უმეტეს შემთხვევაში ჩაწერა და დაგეგმილი კონსულტაცია სრულიად საკმარისია. არის მდგომარეობები, რომლებიც ლოდინს არ ითმენს და ასეთ დროს პირდაპირ გადაუდებელ დახმარებას უნდა მიმართოთ:

• დაცემის ან ტრავმის შემდეგ ფეხზე დადგომა ან დაყრდნობა შეუძლებელია;
• კიდური დეფორმირებულია, დამოკლებულია ან უჩვეულოდ არის მობრუნებული;
• ჭრილობა ღიაა ან ძვალი ჩანს;
• სახსარი ან კიდური მკვეთრად გასიებულია, გაწითლებულია და ცხელა, განსაკუთრებით ცხელებასთან ერთად;
• უეცარი, ძალიან ძლიერი ტკივილი, რომელიც არაფრით არ ცხრება;
• კიდურის დაბუჟება, სისუსტე ან ფერის ცვლილება.

თუ ამას ემატება ქოშინი, გულმკერდის ტკივილი ან ცნობიერების დაკარგვა, დარეკეთ 112-ზე.

რა უნდა გახსოვდეთ

• ორთოპედ-ტრავმატოლოგი სახსრების, ძვლების, კუნთებისა და მყესების ჩივილებს მკურნალობს და მისი სამუშაოს დიდი ნაწილი ოპერაციის გარეშე ხდება.
• ერთ კვირაზე მეტი ხნის ტკივილი ან შებოჭილობა საკმარისი მიზეზია ექიმთან მისასვლელად.
• კონსულტაცია მოსმენით და გასინჯვით იწყება; გამოკვლევა მხოლოდ მაშინ ინიშნება, როცა ის კონკრეტულ კითხვას პასუხობს.
• კონსერვატიულად ნებისმიერი სახსრის პაციენტს ვიღებ; ქირურგიული ჩარევები ფოკუსირებულია მენჯ-ბარძაყის სახსარზე.
• გადაუდებელი ნიშნები, განსაკუთრებით ტრავმის შემდეგ, ლოდინს არ ითმენს.

თუ ჩივილი გაქვთ და არ იცით, საჭიროა თუ არა ექიმთან მისვლა, ჩაწერა კონსულტაციაზე სწორედ ამ კითხვაზე პასუხისთვისაა.