PRP თერაპია: რას აკეთებს თრომბოციტებით მდიდარი პლაზმა და რას ვერა
გამოქვეყნდა: ავტორი: ორთოპედ-ტრავმატოლოგი მიხეილ მიქელაძე
PRP, ანუ თრომბოციტებით მდიდარი პლაზმა, არის პაციენტის საკუთარი სისხლიდან მომზადებული პრეპარატი, რომელიც სახსარში ან მყესის დაზიანებულ ადგილას შეჰყავთ. მუხლის ართროზისას ის მოკლევადიან შედეგებში დაახლოებით ჰიალურონის მჟავას უტოლდება, მყესის ტკივილისას კი ზოგჯერ ეხმარება. ხრტილს PRP არ აღადგენს.
რა არის PRP და როგორ მზადდება
PRP (platelet-rich plasma) არის პლაზმა, რომელშიც თრომბოციტების კონცენტრაცია გაზრდილია. თრომბოციტები სისხლის უჯრედებია, რომლებიც სისხლდენას აჩერებს და ამავდროულად შეიცავს ნივთიერებებს, რომლებიც ქსოვილის შეხორცებაში მონაწილეობს. იდეა მარტივია: ეს ნივთიერებები კონცენტრირებული სახით პირდაპირ იქ შევიყვანოთ, სადაც პრობლემაა.
პროცედურა სამ ნაბიჯად მიმდინარეობს:
- ვენიდან სისხლს ვიღებთ, ისევე როგორც ჩვეულებრივი ანალიზისთვის.
- სისხლი სპეციალურ ცენტრიფუგაში მუშავდება, რომელიც თრომბოციტებით მდიდარ ნაწილს გამოყოფს.
- მიღებულ პლაზმას ექოსკოპიის კონტროლით შევიყვანთ სახსარში ან მყესის გარშემო.
რადგან პრეპარატი თქვენივე სისხლიდან მზადდება, უცხო ნივთიერებაზე ალერგიული რეაქციის რისკი არ დგას.
სად გამოიყენება PRP და რა ვიცით მის შესახებ
PRP-ზე ბევრი კვლევაა, მაგრამ შედეგი სხვადასხვა მდგომარეობაში სხვადასხვაა. ამიტომ პატიოსნად ვწერ, სად რა ვიცით.
| მდგომარეობა | რა ვიცით |
|---|---|
| მუხლის ართროზი | მოკლევადიან შედეგებში დაახლოებით ჰიალურონის მჟავას უტოლდება; ხრტილს არ აღადგენს |
| ტენისისტის იდაყვი | ზოგ კვლევაში ეხმარება, როცა ვარჯიშმა საკმარისი შედეგი არ მოიტანა |
| პლანტარული ფასციიტი | განიხილება, როცა გაჭიმვა, ფეხსაცმელი და სხვა მეთოდები არ კმარა |
| მყესის ხანგრძლივი ტკივილი სხვაგან | შედეგი არაერთგვაროვანია, გადაწყვეტილება ინდივიდუალურია |
| მენჯ-ბარძაყის ართროზი | ცალკე სტატიაში: ინექციური თერაპია |
მუხლის ტკივილის სხვა მიზეზებზე და მკურნალობაზე: მუხლის ტკივილი. მყესის ტკივილზე ზოგადად: ტენდინოპათია.
როგორ კეთდება PRP ინექცია
მთელი პროცედურა ერთ ვიზიტში ტარდება. სისხლის აღებიდან ინექციამდე დრო ცენტრიფუგაში დამუშავებას სჭირდება, თვითონ ინექცია კი რამდენიმე წუთია.
ინექციას ექოსკოპიის კონტროლით ვაკეთებ. ეკრანზე ჩანს ნემსი და ქსოვილი, ამიტომ პლაზმა ზუსტად იქ ხვდება, სადაც საჭიროა. მყესის შემთხვევაში ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: დაზიანებული უბანი ხშირად პატარაა და მხოლოდ ეკრანზე ჩანს.
პროცედურის შემდეგ სახლში იმავე დღეს ბრუნდებით, ინექციის არის დროებითი დაზოგვის რეკომენდაციით. პირველ დღეებში ადგილობრივი ტკივილი ან შეგრძნება, რომ არე „დაჭიმულია“, ხშირია და თავისით გადის.
ზოგი წამალი თრომბოციტების მოქმედებას ასუსტებს, ამიტომ პროცედურამდე თქვენს წამლებს წინასწარ განვიხილავთ. რომელი შეწყდეს და რამდენი ხნით, ექიმი გეტყვით: თვითნებურად წამალს ნუ შეწყვეტთ.
რა უნდა ველოდოთ
PRP სტეროიდივით სწრაფად არ მოქმედებს. ბლოკადა ტკივილს დღეებში ამცირებს, PRP-ის შედეგი კი თანდათან, კვირების განმავლობაში ვლინდება. ამიტომ შედეგს რამდენიმე კვირის შემდეგ ვაფასებთ და არა მეორე დღეს.
PRP მკურნალობის ერთი ნაწილია. მყესის ტკივილისას მთავარი მაინც თანდათანობითი, დოზირებული ვარჯიშია: ინექცია ტკივილს ამცირებს და ვარჯიშს აადვილებს, მაგრამ მყესს ვარჯიში აძლიერებს. ართროზისას იგივე ეხება წონას, კუნთის ძალას და დატვირთვის სწორ განაწილებას. დეტალურად: კონსერვატიული მკურნალობა.
PRP, ბლოკადა თუ ჰიალურონის მჟავა
| PRP | ბლოკადა | ჰიალურონის მჟავა | |
|---|---|---|---|
| რისგან მზადდება | თქვენი სისხლიდან | სტეროიდი და ადგილობრივი საანესთეზიო | მზა პრეპარატი |
| რამდენ ხანში მოქმედებს | თანდათან, კვირებში | დღეებში | თანდათან, კვირებში |
| მყესზე | ზოგჯერ განიხილება | სიფრთხილით, დატვირთულ მყესში არა | არ კეთდება |
| სახსარში | ართროზისას | აქტიური ანთებისას | ართროზისას |
სტეროიდულ ინექციაზე დეტალურად: ბლოკადა. ჰიალურონის მჟავაზე: ჰიალურონის მჟავა.
ვისთვის არ გამოდგება PRP
- აქტიური ინფექციისას, სახსარში ან კანზე;
- თრომბოციტების ან სისხლის შედედების ზოგი დაავადებისას;
- ართროზის ბოლო სტადიაზე, როცა სასახსრე ნაპრალი პრაქტიკულად აღარ ჩანს: აქ მოსალოდნელი შედეგი მცირეა;
- სანამ დიაგნოზი გაურკვეველია.
რა უნდა გახსოვდეთ
- PRP თქვენი სისხლიდან მზადდება და თრომბოციტების ნივთიერებებით მოქმედებს.
- მუხლის ართროზისას მოკლევადიან შედეგებში დაახლოებით ჰიალურონის მჟავას უტოლდება.
- მყესის ტკივილისას ზოგჯერ ეხმარება, მაგრამ მტკიცებულება არაერთგვაროვანია.
- ხრტილს არ აღადგენს და ვარჯიშს ვერ ჩაანაცვლებს.
- ინექციას ექოსკოპიის კონტროლით ვაკეთებ, შედეგს კი კვირების შემდეგ ვაფასებთ.
თუ სახსარი ან მყესი ერთ კვირაზე მეტ ხანს გტკივათ, ჩაეწერეთ კონსულტაციაზე: ვნახავთ, გამოდგება თუ არა თქვენთვის PRP.
ხშირი კითხვები
PRP ხრტილს აღადგენს?
არა. დღეს არსებული მტკიცებულებით PRP განლეულ ხრტილს არ აღადგენს და სასახსრე ნაპრალს არ აფართოებს. მისი რეალური ამოცანა ტკივილის შემცირება და ფუნქციის გაუმჯობესებაა. თუ ვინმე PRP-ს ხრტილის „აღდგენას“ გპირდებათ, ეს დაპირება სიფრთხილეს იმსახურებს.
რამდენი ინექცია მჭირდება?
ეს დამოკიდებულია იმაზე, რას ვმკურნალობთ და როგორ პასუხობს ორგანიზმი. ზოგჯერ ერთი ინექცია კეთდება, ზოგჯერ რამდენიმე, ინტერვალით. რაოდენობას წინასწარ ვთანხმდებით და ყოველი ინექციის შემდეგ შედეგს ვაფასებთ.
რამდენ ხანში ვიგრძნობ შედეგს?
PRP სტეროიდივით სწრაფად არ მოქმედებს. ცვლილება ჩვეულებრივ თანდათან, კვირების განმავლობაში ჩნდება, ამიტომ დასკვნის გამოტანა პირველივე დღეებში არ ღირს. სასარგებლოა ჩანაწერის წარმოება: როგორ შეიცვალა ტკივილი სიარულისას, ღამით და დატვირთვისას.
ვის არ უკეთდება PRP?
PRP არ კეთდება აქტიური ინფექციისას, თრომბოციტების ან სისხლის შედედების ზოგი დაავადებისას. ონკოლოგიური დაავადებისას გადაწყვეტილება ინდივიდუალურია. სისხლის გამათხელებელსა და ანთების საწინააღმდეგო წამლებს პროცედურამდე წინასწარ განვიხილავთ: ექიმი გეტყვით, რომელი უნდა შეწყდეს და რამდენი ხნით.
PRP სჯობს თუ ჰიალურონის მჟავა?
მუხლის ართროზისას მოკლევადიან შედეგებში ისინი დაახლოებით ერთნაირად მუშაობს. განსხვავება სხვა რამეშია: PRP თქვენი სისხლიდან მზადდება, ჰიალურონის მჟავა მზა პრეპარატია. მყესის ხანგრძლივი ტკივილისას ჰიალურონის მჟავა არ კეთდება, PRP კი ზოგჯერ განიხილება. არჩევანს კონსულტაციაზე, სახსრის მდგომარეობის მიხედვით ვაკეთებთ.
ეს ტექსტი საგანმანათლებლოა და ექიმის კონსულტაციას არ ცვლის. დიაგნოზი და მკურნალობის გეგმა მხოლოდ პირადი გამოკვლევის შემდეგ განისაზღვრება.
გაქვთ კითხვა თქვენს შემთხვევაზე?
კონსულტაციაზე ვნახავთ რენტგენს და გეტყვით, რა ეტაპზეა სახსარი და რა არის შემდეგი ნაბიჯი. ექიმთან მისვლა ოპერაციას არ ნიშნავს.
მეტი მოკლე ვიდეოებით: გამომყევით
წასაკითხი შემდეგ
- ინექციური თერაპიაბლოკადა: როდის შველის სტეროიდის ინექცია და რატომ არ კეთდება ხშირადბლოკადა სტეროიდის ინექციაა, რომელიც ანთებას და ტკივილს სწრაფად ამცირებს, მაგრამ მიზეზს არ კურნავს. როდის ღირს, რამდენად ხშირად და რა უნდა იცოდეთ წინასწარ.
- ინექციური თერაპიაჰიალურონის მჟავა მუხლში: ვის შველის და რამდენ ხანსჰიალურონის მჟავის ინექცია სახსრის სითხის თვისებებს დროებით აუმჯობესებს და ართროზისას ტკივილს ამცირებს. ვის შველის, რამდენ ხანს გრძელდება ეფექტი და რას ვერ აკეთებს.
- სხვა სახსრები და ხერხემალიმხრის ტკივილი: მიზეზები და მკურნალობა ოპერაციის გარეშემხრის ტკივილს ყველაზე ხშირად მყესის გადატვირთვა, „გაყინული მხარი“, ართროზი ან კისერი იწვევს. როგორ გავარჩიოთ ისინი და როდის არის საკმარისი ვარჯიში და ფიზიოთერაპია.
