ეპიკონდილიტი, ტენისისტისა და გოლფისტის იდაყვი

ტენისისტისა და გოლფისტის იდაყვი, სამედიცინო ენაზე ეპიკონდილიტი, იდაყვის ძვლოვან ამობურცულობაზე მიმაგრებული მყესის გადატვირთვაა. გარეთა მხარეს ტენისისტის იდაყვია, შიგნითა მხარეს გოლფისტისა. ტენისს ის იშვიათად უკავშირდება: ჩვეულებრივ ხელით ერთფეროვანი სამუშაოს შედეგია. უმეტეს შემთხვევაში ოპერაციის გარეშე, ვარჯიშით გადის, თუმცა თვეებს მოითხოვს.

რა არის ეპიკონდილიტი

ეპიკონდილი მხრის ძვლის ბოლოში, იდაყვთან მდებარე ძვლოვანი ამობურცულობაა, რომელიც გარედან ხელით ისინჯება. მასზე წინამხრის კუნთების მყესები ემაგრება, რომლებიც მაჯას და თითებს ამოძრავებს.

ეპიკონდილიტი ამ მყესის გადატვირთვაა მიმაგრების ადგილას. სახელში „იტი“ ანთებაზე მიანიშნებს, მაგრამ ხანგრძლივ შემთხვევაში მთავარი უკვე ანთება კი არა, მყესის სტრუქტურის ცვლილებაა. ამიტომ მხოლოდ ანთების საწინააღმდეგო მკურნალობა მას ბოლომდე ვერ შველის. ამ მოვლენაზე ზოგადად: ტენდინოპათია.

	ტენისისტის იდაყვი	გოლფისტის იდაყვი
სად ტკივა	იდაყვის გარეთა მხარეს	იდაყვის შიგნითა მხარეს
რომელი მყესი	მაჯის და თითების ზემოთ გამწევი	მაჯის და თითების მომხრელი
რა აძლიერებს ტკივილს	ფინჯნის აწევა, ხელის ჩამორთმევა, თაგვი, ხრახნის მოჭერა	მოჭერა, მაჯის მოხრა, ტვირთის აწევა ხელისგულით ზემოთ
რამდენად ხშირია	გაცილებით ხშირია	უფრო იშვიათია

რატომ ჩნდება

ეპიკონდილიტის მთავარი მიზეზი გამეორებადი დატვირთვაა, რომელსაც მყესი ვერ აუდის. ყველაზე ხშირად:

• კომპიუტერის თაგვი და კლავიატურა, განსაკუთრებით მაჯის არასწორი პოზიციით;
• ხელსაწყოსთან მუშაობა: ხრახნი, ჩაქუჩი, ფუნჯი;
• სახლის საქმე და ბაღი: ქვაბის აწევა, წურვა, თოხნა;
• მძიმე ჩანთის ან ბავშვის ტარება;
• ტენისი, ბადმინტონი ან გოლფი, განსაკუთრებით ტექნიკის შეცდომით.

ხშირად ტკივილი მაშინ ჩნდება, როცა ასეთი სამუშაო უეცრად მოემატა, მაგალითად სახლის რემონტის ან ახალი სამუშაოს დაწყებისას. ყველაზე ხშირად ის შუა ასაკში ვლინდება.

როგორ ისმება დიაგნოზი

დიაგნოზი ჩვეულებრივ გასინჯვით ისმება: მტკივნეული წერტილი ეპიკონდილზე და ტკივილი, როცა მაჯის აწევას ცდილობთ, ექიმი კი ხელს გიკავებთ. ექოსკოპიაზე ჩანს მყესის გასქელება და სტრუქტურის ცვლილება, რაც დიაგნოზს ადასტურებს და სხვა მიზეზს გამორიცხავს.

იდაყვის ყველა ტკივილი ეპიკონდილიტი არ არის. ტკივილი შეიძლება კისრიდან გადმოეცეს, განსაკუთრებით თუ თითების დაბუჟებაც გაქვთ, ან სახსრის პრობლემიდან მოდიოდეს. ამიტომ გასინჯვა იდაყვით არ მთავრდება.

როგორ იმკურნალება ოპერაციის გარეშე

რა	რას აკეთებს
დატვირთვის შეცვლა	ამცირებს იმ მოძრაობას, რომელიც მყესს აღიზიანებს, მაგრამ ხელს მთლიანად არ აჩერებს
თანდათანობითი ვარჯიში	მყესს დატვირთვას სწორად უბრუნებს და აძლიერებს; ეს მკურნალობის საფუძველია
სამაგრი წინამხარზე	მუშაობისას ტკივილს ამცირებს
სამუშაო ადგილის მოწყობა	თაგვისა და კლავიატურის პოზიცია, ხელსაწყოს სახელური
დარტყმით-ტალღური თერაპია	ხანგრძლივი ტკივილისას; კეთდება ბაუ-ს რეაბილიტაციის ცენტრში
PRP	ხანგრძლივი ტკივილისას, როცა ვარჯიში არ კმარა

ინექციას, თუ ის საჭიროა, ექოსკოპიის კონტროლით ვაკეთებ. PRP-ზე დეტალურად: PRP თერაპია.

სავარჯიშოები

ვარჯიში ნელა იწყება და თანდათან ძლიერდება. მსუბუქი ტკივილი ვარჯიშისას დასაშვებია, თუ ის მეორე დღისთვის არ მატულობს.

1. სტატიკური დაჭიმვა. წინამხარი მაგიდაზე დადეთ, ხელისგული ქვემოთ. მეორე ხელით ხელის ზურგს ზემოდან დააწექით და იმავდროულად მაჯის ზემოთ აწევას ეცადეთ, ისე რომ ხელი არ გადაადგილდეს. რამდენიმე წამით გააჩერეთ.
2. ნელი დაშვება. მსუბუქი ტვირთი, მაგალითად წყლის ბოთლი, ხელისგულით ქვემოთ დაიჭირეთ. მეორე ხელის დახმარებით მაჯა ზემოთ აწიეთ და შემდეგ ნელა, თვითონ დაუშვით.
3. მოჭერა. რბილი ბურთი ან დახვეული პირსახოცი მოუჭირეთ და რამდენიმე წამით გააჩერეთ.

გოლფისტის იდაყვისას იგივე სავარჯიშოები ხელისგულით ზემოთ კეთდება.

რატომ არ ვჩქარობ ბლოკადას

ბლოკადა, ანუ სტეროიდის ინექცია, ტკივილს ხშირად სწრაფად ამცირებს და ეს მიმზიდველია. მაგრამ კვლევებში ის გრძელვადიან შედეგს არ აუმჯობესებს და ტკივილი ზოგჯერ უფრო ხშირად ბრუნდება, ვიდრე ვარჯიშით მკურნალობისას. ამიტომ ეპიკონდილიტის დროს ბლოკადა პირველი არჩევანი არ არის. დეტალურად: ბლოკადა.

როდის არ უნდა დაელოდოთ

• დაცემის ან დარტყმის შემდეგ იდაყვი შესივდა, ფორმა შეეცვალა ან მოძრაობა შეუძლებელია;
• არათითი და ნეკი ბუჟდება ან ხელი სუსტდება;
• იდაყვის უკან, წვერზე, რბილი სიმსივნე გაჩნდა: ეს ბურსიტი შეიძლება იყოს, იხ. სითხე სახსარში;
• იდაყვი ცხელია, წითელია და სიცხე გაქვთ.

რა უნდა გახსოვდეთ

• ეპიკონდილიტი მყესის გადატვირთვაა: გარეთა მხარეს ტენისისტის იდაყვია, შიგნითა მხარეს გოლფისტისა.
• ტენისს იშვიათად უკავშირდება: ჩვეულებრივ ხელით ერთფეროვანი სამუშაოს შედეგია.
• მკურნალობის საფუძველი თანდათანობითი ვარჯიში და დატვირთვის შეცვლაა.
• ბლოკადა პირველი არჩევანი არ არის; ხანგრძლივი ტკივილისას განიხილება PRP და დარტყმით-ტალღური თერაპია.
• იდაყვის ოპერაციას არ ვაკეთებ; საჭიროებისას შესაბამის ქირურგთან გაგამისამართებთ.

მაჯისა და ხელის ტკივილზე: მაჯისა და ხელის ტკივილი. თუ იდაყვი ერთ კვირაზე მეტ ხანს გტკივათ, ჩაეწერეთ კონსულტაციაზე.